Kurumsal Ürünler Sektörler Kalite & Belgeler Lojistik Blog Galeri İletişim
TREN
Mevzuat

GHS/CLP Etiketleme ve Tehlike Piktogramları: Güvenlik Rehberi

GHS/CLP etiketleme rehberi: 9 piktogram, sinyal kelimeleri, H/P cümleleri ve SEA Yönetmeliğini pratik örneklerle çözün, etiketi 5 saniyede okuyun.

Bir varilin üzerindeki turuncu-kırmızı çerçeveli baklava biçimli sembol size bir şey anlatmaya çalışıyor ama çoğu depo çalışanı onu yalnızca "tehlikeli işte" diye okuyor. Oysa o dokuz piktogramın her biri kesin bir tehlike sınıfını, belirli bir maruziyet senaryosunu ve alınması gereken somut önlemi kodlar. GHS/CLP etiketleme ve tehlike piktogramları sistemini doğru okumak, bir kimyasalı depoya almadan önce onun sizi nasıl yaralayabileceğini beş saniyede anlamanızı sağlar. Bu yazıda dokuz piktogramı, sinyal kelimelerini, H ve P cümlelerini ve Türkiye'deki SEA Yönetmeliği ile bağını sahadaki pratik karşılıklarıyla açıklıyoruz.

Not: Bu içerik eğitim amaçlıdır; belirli bir ürünün resmi sınıflandırması için her zaman ilgili tedarikçinin güncel Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS) başvurun.

GHS/CLP etiketleme ve tehlike piktogramları neyi çözer?

GHS/CLP etiketleme ve tehlike piktogramları, farklı ülkelerin birbirinden kopuk tehlike sembolleri kullanmasından doğan kaosu ortadan kaldırmak için tasarlandı. Aynı kimyasal, bir ülkede siyah-turuncu bir "kare" sembolle, başka bir ülkede tamamen farklı bir işaretle etiketlendiğinde; ithalat-ihracat yapan bir dağıtıcı için bu, yanlış istifleme ve yanlış müdahale demekti.

GHS, yani Küresel Uyumlaştırılmış Sistem (Globally Harmonized System of Classification and Labelling of Chemicals), Birleşmiş Milletler tarafından geliştirilen ve "aynı kimyasal, dünyanın her yerinde aynı dille" ilkesine dayanan bir çerçevedir. Kimyasalları fiziksel, sağlık ve çevresel tehlikelerine göre sınıflandırır ve bu sınıfları standart semboller, sinyal kelimeleri ve ifade kodlarıyla iletir.

CLP ise (Classification, Labelling and Packaging — Sınıflandırma, Etiketleme ve Ambalajlama), Avrupa Birliği'nin GHS'yi yasal olarak bağlayıcı hâle getiren tüzüğüdür (Tüzük (EC) No 1272/2008). GHS bir "model" iken, CLP onun AB coğrafyasında uyulması zorunlu hukuki karşılığıdır.

Bu ayrımı kafada netleştirmek önemli:

  • GHS = uluslararası öneri çerçevesi (BM).
  • CLP = AB'nin bağlayıcı tüzüğü.
  • SEA = Türkiye'nin bağlayıcı yönetmeliği (CLP ile büyük ölçüde uyumlu).

Üç sistem de aynı görsel dili — dokuz piktogramı — paylaşır. Dolayısıyla bir piktogramı bir kez doğru öğrendiğinizde, ister Bursa'daki bir depoda ister Almanya'dan gelen bir konteynerde olsun, aynı bilgiyi okuyabilirsiniz.

Sistemin bir başka pratik değeri de "üç eksenli" düşünme alışkanlığı kazandırmasıdır. GHS her tehlikeyi üç ana eksende sınıflar: fiziksel tehlikeler (yanma, patlama, tepkime), sağlık tehlikeleri (akut/kronik toksisite, tahriş, duyarlaştırma) ve çevresel tehlikeler (özellikle sucul ortam). Bir kimyasalı değerlendirirken bu üç ekseni ayrı ayrı sorgulamak, "sadece yanıcı" ya da "sadece toksik" gibi tek boyutlu ve tehlikeli bir okumanın önüne geçer. Çoğu endüstriyel çözücü aynı anda hem fiziksel hem sağlık ekseninde tehlike taşır; etiketin birden fazla piktogram içermesinin nedeni budur.

Dokuz GHS piktogramı ve anlamları

GHS piktogramları, beyaz zemin üzerine siyah sembol ve kırmızı elmas (baklava) çerçeve ile tanımlanır. Kırmızı çerçeve zorunludur; bazı ürünlerde görülen siyah çerçeveli versiyonlar taşımacılık (ADR/RID) etiketleridir ve GHS tedarik etiketinden ayrı bir katmandır.

Aşağıdaki tablo, dokuz piktogramı, karşılık geldikleri başlıca tehlike sınıflarını ve dağıtımını sık yaptığımız türden somut kimyasal örnekleri bir arada gösteriyor:

Piktogram (kod) Görsel Başlıca tehlike sınıfı Tipik kimyasal örneği
GHS01 Patlayan bomba Patlayıcılar, kendinden reaktif maddeler, organik peroksitler Bazı organik peroksitler
GHS02 Alev Alevlenir sıvı/gaz/katı, piroforik, kendinden ısınan Etil asetat, izopropil alkol, etanol
GHS03 Alev + daire (oksitleyici) Oksitleyici gaz/sıvı/katı Hidrojen peroksit (yüksek deriş.), nitratlar
GHS04 Gaz tüpü Basınç altındaki gazlar Sıvılaştırılmış/sıkıştırılmış gaz tüpleri
GHS05 Aşınma/korozyon Cilt korozyonu, ciddi göz hasarı, metal koroziftir Kostik soda (NaOH), hidroklorik asit
GHS06 Kurukafa ve çapraz kemik Akut toksisite (Kategori 1-3, ciddi) Metanol (yüksek maruziyet), bazı çözücüler
GHS07 Ünlem işareti Akut toksisite (Kat. 4), cilt/göz tahrişi, hava yolu tahrişi, uyuşukluk Birçok çözücü ve yüzey aktif hammadde
GHS08 Sağlık tehlikesi (gövde) Kanserojen, mutajen, üreme toksisitesi, STOT, aspirasyon Aspirasyon riskli hidrokarbonlar
GHS09 Ölü balık ve ağaç Sulu ortam çevresel tehlikesi Suda toksik bazı çözücü/kimyasallar

Bu tabloyu sahada şöyle kullanırız: bir konteyner geldiğinde önce piktograma bakılır, sonra sinyal kelimesi ve H cümlesi teyit edilir, ardından depolama bölgesi (alevlenir kabini, asit/baz ayrımı vb.) belirlenir. Örneğin çözücü grubunda çok çalıştığımız etil asetat ve butil asetat gibi ürünlerde GHS02 (alev) ve genellikle GHS07 (ünlem) birlikte görülür — bu da hem yangın hem tahriş/uyuşukluk riskini aynı anda hatırlatır.

GHS07 ile GHS08'i karıştırmayın

Sahada en sık yapılan hata, "ünlem işareti"ni (GHS07) ciddi bir sağlık tehlikesi sanmaktır. Aslında GHS07 nispeten daha hafif etkileri (tahriş, ciltte alerji, akut toksisite Kategori 4) işaret eder. Buna karşılık gövde/sağlık tehlikesi piktogramı (GHS08) kanserojenlik, mutajenlik, üreme toksisitesi, belirli hedef organ toksisitesi (STOT) ve aspirasyon tehlikesi gibi ciddi ve çoğu zaman kronik etkileri gösterir. GHS08 gördüğünüzde SDS'in 2., 8. ve 11. bölümlerini mutlaka detaylı okumak gerekir.

GHS05 ve GHS06'da öncelik kuralı

İki piktogram arasında bir "öncelik/ayıklama" mantığı da vardır ve bu, etiketin neden bazen beklediğinizden az piktogram taşıdığını açıklar. Örneğin bir madde hem cilt korozyonu (GHS05) hem de cilt tahrişi taşıyorsa, daha ciddi olan korozyon geçerli olur ve tahriş için ayrı bir işaret konmaz. Benzer şekilde kurukafa (GHS06) bir etikette yer alıyorsa, aynı akut toksisite ekseni için ünlem (GHS07) piktogramı tekrar edilmez. Bu yüzden "az piktogram, az tehlike" varsayımı yanlıştır; bazen tek bir GHS06, altındaki birden çok tehlike kategorisini birden temsil ediyordur. Etiketi okurken piktogram sayısını değil, piktogram + H cümlesi bileşimini esas alın.

Sinyal kelimeleri: "Tehlike" mi, "Dikkat" mi?

Piktogramın hemen altında yer alan sinyal kelimesi, tehlikenin ciddiyet düzeyini tek kelimeyle özetler. Yalnızca iki seçenek vardır:

  • Tehlike (Danger): Daha ciddi tehlike kategorileri için kullanılır. Örneğin cilt korozyonu Kategori 1, akut toksisite Kategori 1-3.
  • Dikkat (Warning): Daha az ciddi kategoriler için kullanılır. Örneğin göz tahrişi Kategori 2, akut toksisite Kategori 4.

Kritik kural: Bir etikette yalnızca bir sinyal kelimesi bulunur. Bir madde birden fazla tehlike sınıfına giriyorsa ve bunlardan en az biri "Tehlike" düzeyindeyse, etikette yalnızca "Tehlike" yazılır; "Dikkat" o zaman görünmez. Yani sinyal kelimesi her zaman en yüksek ciddiyet düzeyini yansıtır.

Bu ayrım basit görünse de operasyonel kararları doğrudan etkiler. "Tehlike" ibaresi taşıyan bir ürünü personelin daha yüksek koruma seviyesiyle (uygun eldiven, gözlük, havalandırma) ele alması, depoda ayrı bölümlemeye tabi tutulması beklenir.

Tehlike (H) ifadeleri ve önlem (P) ifadeleri

Piktogram ve sinyal kelimesi "ne kadar tehlikeli" sorusuna görsel yanıt verirken, asıl teknik bilgi H ve P cümlelerinde kodlanır.

H (Hazard / Tehlike) ifadeleri

H cümleleri, maddenin tehlikesinin niteliğini standart, kodlu bir dille ifade eder. Her biri "H" harfi ve üç haneli bir sayıdan oluşur. İlk hane tehlike grubunu belirtir:

  • H2xx → Fiziksel tehlikeler (örn. H225 "Kolay alevlenir sıvı ve buhar").
  • H3xx → Sağlık tehlikeleri (örn. H319 "Ciddi göz tahrişine yol açar").
  • H4xx → Çevresel tehlikeler (örn. H410 "Sucul ortamda çok toksik...").

Bu kodlar dile bağımlı değildir: H225 kodu, etiket hangi dilde basılırsa basılsın aynı tehlikeyi ifade eder. Bu, ihracat/ithalat yapan firmalar için çok değerlidir; nitekim ihracat süreçlerinde etiket-belge uyumunun önemine Türkiye'de kimyasal tedarik ve ihracat yazımızda da değinmiştik.

P (Precautionary / Önlem) ifadeleri

P cümleleri, tehlikeye karşı alınması gereken önlemleri kodlar ve beş gruba ayrılır:

  • P1xx → Genel (örn. P102 "Çocukların erişemeyeceği yerde saklayın").
  • P2xx → Önleme (örn. P210 "Isıdan, sıcak yüzeylerden, kıvılcımdan uzak tutun").
  • P3xx → Müdahale (örn. P305+P351+P338 "GÖZ İLE TEMAS HÂLİNDE...").
  • P4xx → Depolama (örn. P403+P235 "İyi havalandırılmış yerde saklayın, serin tutun").
  • P5xx → Bertaraf (örn. P501 "İçeriği/kabı... yönetmeliğe uygun bertaraf edin").

Aşağıdaki tablo, tipik bir alevlenir çözücü etiketinde birlikte görebileceğiniz H ve P kodlarını örnek üzerinden gösterir:

Kod Tür Anlamı (özet) Operasyonel karşılığı
H225 Tehlike (H) Kolay alevlenir sıvı ve buhar Alevlenir kabin, topraklama, kıvılcımsız ekipman
H319 Tehlike (H) Ciddi göz tahrişi Koruyucu gözlük, göz duşu erişimi
H336 Tehlike (H) Uyuşukluk/baş dönmesine yol açabilir Yeterli havalandırma, maruziyet sınırı takibi
P210 Önlem (P) Isı/kıvılcımdan uzak tutun Ateşleme kaynaklarını uzaklaştırma
P280 Önlem (P) Koruyucu eldiven/gözlük kullanın KKD zorunluluğu
P403+P235 Önlem (P) Havalandırılmış, serin yerde saklayın Depolama sıcaklık ve havalandırma kontrolü

Depolama ve taşıma kararlarının bu kodlarla nasıl iç içe geçtiğini daha ayrıntılı görmek isterseniz kimyasal depolama ve ADR taşıma yazımız iyi bir tamamlayıcıdır.

Birleşik P cümleleri neden önemli?

P cümlelerinde dikkat edilmesi gereken bir ayrıntı, artı işaretiyle birleştirilmiş kodlardır (örn. P305+P351+P338). Bu birleşik ifadeler tek bir eylem zincirini tanımlar ve parçalanamaz: "Göz ile temas hâlinde birkaç dakika suyla dikkatlice durulayın, mümkünse kontakt lensleri çıkarın, durulamaya devam edin." Etiketi yazan da okuyan da bu zinciri bölmemelidir; aksi hâlde ilk yardım talimatı yanlış uygulanır. Ayrıca CLP/SEA, bir etikette gereksiz kalabalığı önlemek için genellikle en kritik altı P cümlesinin seçilmesini önerir. Yani etikette görmediğiniz bazı önlemler SDS'in 7. ve 8. bölümlerinde daha ayrıntılı yer alır; etiketi bir "özet", SDS'i "tam metin" olarak düşünmek en doğru yaklaşımdır.

Sektöre göre GHS piktogram profilleri

Piktogramlar evrensel olsa da her sektör kendine özgü bir "piktogram parmak izi" ile karşılaşır. Hangi ürün grubunda hangi işaretlerin sık göründüğünü bilmek, satın alma ve depo ekiplerinin hazırlık yapmasını kolaylaştırır. Aşağıdaki tablo, tedarik ettiğimiz başlıca sektörlerde en sık rastlanan tehlike profillerini özetler:

Sektör Tipik kimyasal grubu Sık görülen piktogram(lar) Öne çıkan operasyonel önlem
Boya ve kaplama Çözücüler, incelticiler GHS02 + GHS07 (bazen GHS08) Alevlenir kabin, statik topraklama
Deterjan ve temizlik Kostik soda, asitler GHS05 (bazen GHS07) Asit/baz ayrımı, göz duşu
Tekstil Yüzey aktifler, yardımcı kimyasallar GHS07 (bazen GHS09) Cilt/göz koruması, atıksu yönetimi
Otomotiv Yağ çözücüler, hidrokarbonlar GHS02 + GHS08 Aspirasyon riski, havalandırma
Kozmetik hammadde Alkoller, gliserin türevleri GHS02 veya piktogramsız Deriş bazlı sınıflama kontrolü
Ambalaj/yapıştırıcı Reçineler, çözücülü sistemler GHS02 + GHS07 Kıvılcımsız ekipman, maruziyet takibi

Bu profiller kesin bir sınıflandırma değil, hazırlık amaçlı bir yol haritasıdır; her ürünün gerçek etiketi kendi SDS'ine göre değişir. Örneğin kozmetik tarafında yüksek deriş bir alkol GHS02 taşırken, aynı maddenin seyreltilmiş bir karışımı hiç piktogram taşımayabilir. Bu nedenle "bu ürün grubu her zaman şu piktogramı taşır" gibi ezberlerden kaçınmak, bunun yerine sektörün olası risk eksenini önceden öngörüp lot bazında SDS ile doğrulamak gerekir. Farklı ürün gruplarının nasıl konumlandığını ürünler sayfamızdan inceleyebilirsiniz.

GHS/CLP etiketinin zorunlu unsurları

Bir GHS/CLP (ve dolayısıyla SEA) etiketi rastgele değil, standart bir "yapı taşları" setinden oluşur. Etiketin üzerinde şu unsurlar bulunmalıdır:

  1. Ürün tanımlayıcısı: Madde veya karışımın adı; maddeler için gerektiğinde CAS ve/veya EC numarası, karışımlar için ticari ad ve tehlikeye katkıda bulunan bileşenler.
  2. Tedarikçi bilgileri: Üretici/ithalatçı/dağıtıcının adı, adresi ve telefonu.
  3. Tehlike piktogramları: İlgili tüm piktogramlar (kırmızı elmas çerçeveli).
  4. Sinyal kelimesi: "Tehlike" veya "Dikkat".
  5. Tehlike (H) ifadeleri: Uygulanabilir tüm H cümleleri.
  6. Önlem (P) ifadeleri: Genellikle en fazla altı adet, en kritik olanlar seçilerek.
  7. Ek bilgi (EUH ifadeleri): Gerektiğinde ilave uyarılar (örn. EUH208 duyarlaştırıcı bileşen).
  8. Nominal miktar: Halka arz edilen ambalajlarda içeriğin miktarı.

Etiket boyutu ve okunabilirlik kuralları

Etiketin içeriği kadar fiziksel boyutu da yönetmelikle bağlıdır; çünkü okunamayan bir etiket, hiç olmayan bir etiketle aynıdır. CLP/SEA, ambalajın kapasitesine göre asgari etiket ve piktogram ölçüleri tanımlar. Aşağıdaki değerler yaygın referans eşikleridir:

Ambalaj kapasitesi Asgari etiket boyutu (mm) Asgari piktogram boyutu (mm)
≤ 3 litre mümkünse en az 52 × 74 en az 10 × 10
> 3 – 50 litre en az 74 × 105 en az 23 × 23
> 50 – 500 litre en az 105 × 148 en az 32 × 32
> 500 litre en az 148 × 210 en az 46 × 46

Her piktogramın, etiket yüzey alanının en az on beşte biri kadar bir alan kaplaması ve hiçbir koşulda 1 cm²'nin altına düşmemesi beklenir. Pratikte bu şu anlama gelir: 200 litrelik bir varilde piktogramlar en az 32 × 32 mm olmalı ve birkaç metre öteden ayırt edilebilmelidir. Çok küçük ambalajlarda (örneğin numune şişelerinde) yer sıkıntısı yaşandığında, katlanır (kitapçık) etiket veya asma etiket gibi çözümler kullanılabilir; ancak piktogram, sinyal kelimesi ve tedarikçi bilgisi her hâlükârda okunur kalmalıdır. Ambalaj-etiket bütünlüğünün lojistikle ilişkisini toptan kimyasal ambalaj seçenekleri yazımızda ele alıyoruz — yanlış ambalaj seçimi bazen okunması gereken etiketi bile fiziksel olarak imkânsız kılabiliyor.

Küçük ambalaj ve dahili aktarma tuzağı

Sahada gördüğümüz kritik bir risk: Büyük bir varilden küçük kaplara aktarım yapıldığında, aktarılan kabın etiketsiz bırakılması. GHS mantığında kimyasalın bulunduğu her kap, içindekini doğru şekilde tanımlamalıdır. İşyerinde dahili aktarım kaplarının etiketlenmesi ihmal edilirse, piktogram ne kadar iyi tasarlanmış olursa olsun koruyucu işlevini yitirir.

Bu durum somut bir örnekle daha da netleşir: 200 litrelik bir varilden 5 litrelik altı ara kaba dolum yapan bir işletmede, o altı kabın her biri kendi başına bir "kimyasal kap"tır. Vardiya değişiminde varili dolduran kişi ile kabı kullanan kişi çoğu zaman farklıdır; etiketsiz bir kap, ikinci kişi için tanımsız bir sıvıya dönüşür. En basit çözüm, dolum noktasında hazır bekletilen ve en azından ürün adı, sinyal kelimesi, ilgili piktogram(lar) ve temel H/P özetini içeren yapışkan ara-kap etiketleridir. Bu küçük disiplin, kimyasalın yanlış tanınmasından kaynaklanan kazaların büyük bölümünü baştan engeller.

Türkiye'de SEA Yönetmeliği ve CLP bağı

Türkiye'de kimyasalların sınıflandırılması, etiketlenmesi ve ambalajlanması SEA Yönetmeliği — tam adıyla "Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik" — ile düzenlenir. SEA, AB'nin CLP Tüzüğü esas alınarak hazırlanmıştır ve aynı GHS temelini paylaşır.

Bu uyum, pratikte şu anlama gelir:

  • Aynı dokuz piktogram kullanılır.
  • Aynı sinyal kelimeleri ("Tehlike"/"Dikkat") geçerlidir.
  • Aynı H ve P kod sistemi kullanılır (yalnızca metinler Türkçeye çevrilir; kodlar aynı kalır).
  • Sınıflandırma ölçütleri büyük ölçüde örtüşür.

Bu, Türkiye'deki bir dağıtıcının hem yurt içi hem de AB kaynaklı ürünlerde aynı görsel/kodlu dili kullanabilmesi demektir. SEA ile örtüşen bir başka önemli mevzuat katmanı da kimyasal kayıt ve SDS sistemidir; kayıt yükümlülükleri, MSDS/SDS hazırlanması ve KKDİK-REACH ilişkisi için KKDİK, REACH ve MSDS rehberi yazımız SEA etiketlemesini tamamlayan zorunlu okumadır.

Önemli bir uyarı: SEA/CLP etiketi ile taşıma etiketi (ADR/RID) farklı katmanlardır. Bir varilin dış yüzeyinde taşıma amaçlı tehlike levhaları (turuncu plakalar, siyah çerçeveli semboller) bulunabilir; bunlar tedarik etiketinin yerini tutmaz. İkisini birbirine karıştırmamak, hem uygunluk hem de güvenlik açısından kritiktir.

Bir başka pratik nokta da etiketin Türkçe olma zorunluluğudur. Türkiye'de piyasaya arz edilen bir kimyasalın etiketi, kullanıcı ve müdahale ekiplerinin anlayabilmesi için Türkçe düzenlenir; ithal ürünlerde yabancı dildeki orijinal etiketin üzerine yalnızca kod yapıştırmak değil, H/P cümlelerinin Türkçe karşılıklarının da bulunması beklenir. Kodlar (H225, P210) evrensel kalır, ancak yanlarındaki açıklama metni yerel dile çevrilir. İhracatta bunun tersi geçerlidir: hedef pazarın dili ve mevzuatı esas alınır.

GHS etiketi ile SDS (Güvenlik Bilgi Formu) ilişkisi

Etiket, kimyasalın "kısa özeti"dir; SDS (Güvenlik Bilgi Formu / Safety Data Sheet) ise onun tam kılavuzudur. Etiketteki piktogram, sinyal kelimesi ve H/P cümleleri, SDS içeriğinden türetilir ve onunla tutarlı olmak zorundadır.

SDS'in 16 standart bölümü içinde etiketle en çok konuşan bölümler şunlardır:

  • Bölüm 2 (Tehlike tanımlaması): Sınıflandırma, piktogramlar, sinyal kelimesi, H ve P cümlelerinin tam listesi burada yer alır. Etiketle birebir tutarlı olmalıdır.
  • Bölüm 3 (Bileşim/içindekiler): Tehlikeye katkıda bulunan bileşenler; etikette görünen bazı bileşen bilgilerinin kaynağıdır.
  • Bölüm 7 (Elleçleme ve depolama): P4xx önlem ifadelerinin ayrıntılı gerekçesi.
  • Bölüm 8 (Maruziyet kontrolleri / KKD): P2xx-P3xx ifadelerinin somut karşılığı.

Kısacası: Etiket sizi uyarır, SDS size ne yapacağınızı anlatır. İkisi çeliştiğinde, bu bir kalite/uygunluk sinyalidir ve tedarikçiden güncel doküman istenmelidir.

Sahada pratik iş akışı

Bir kimyasalı hattınıza almadan önce izlenebilecek basit ve etkili bir sıra:

  1. Piktograma bak → Kaba tehlike profilini beş saniyede al.
  2. Sinyal kelimesini oku → Ciddiyet düzeyini belirle ("Tehlike" mi?).
  3. H cümlelerini tara → Fiziksel/sağlık/çevresel riskleri kodlarından teyit et.
  4. P cümlelerini uygula → Depolama, KKD ve müdahale hazırlığını yap.
  5. SDS'i eşleştir → Etiketle SDS Bölüm 2 tutarlı mı? COA ile lot doğru mu?

Bu akış, farklı ürün gruplarında (çözücüler, glikoller, yüzey aktifler, kostik ürünler) aynı disiplinle çalışır. Ürün gruplarımızın tümü için etiket ve doküman setini birlikte sunuyoruz; ilgili ürünleri ürünler sayfamızdan inceleyebilirsiniz.

Depoya girişte tutarlılık kontrol listesi

Yukarıdaki akışı bir mal kabul kontrol noktasına dönüştürmek için, giriş sırasında beş hızlı sorunun yanıtlanması yeterlidir. Bu sorular, etiket ile fiziksel sevkiyat arasındaki uyumsuzlukları henüz mal rafa girmeden yakalar:

  • Ambalajın üzerindeki piktogramlar, ekteki SDS'in 2. bölümüyle aynı mı?
  • Etiket okunur durumda mı; solmuş, yırtık ya da üzeri kapanmış mı?
  • Lot/parti numarası, COA (analiz sertifikası) üzerindeki numarayla eşleşiyor mu?
  • Sinyal kelimesi ile depolama alanı uyumlu mu (örn. "Tehlike"li alevlenir ürün, alevlenir kabinine mi gidiyor)?
  • Ambalaj hacmi ile piktogram boyutu asgari ölçü kuralını karşılıyor mu?

Beş sorudan herhangi biri "hayır" yanıtı alırsa, ürün karantina alanına alınır ve tedarikçiden düzeltme ya da güncel doküman talep edilir. Bu, hem iş güvenliği hem de denetimlerde izlenebilirlik açısından güçlü bir savunma hattı oluşturur.

Yaygın etiketleme hataları ve nasıl önlenir

Uzun yıllara dayanan tedarik deneyiminde tekrar tekrar karşılaştığımız hatalar, aslında birkaç basit disiplinle önlenebiliyor:

  • Aktarma kabını etiketsiz bırakmak: Her kap, içindekini tanımlamalı. Basit yapışkan etiket + H/P özeti bile hayat kurtarır.
  • Taşıma etiketini tedarik etiketi sanmak: ADR levhası, GHS/CLP etiketinin yerini tutmaz.
  • Solmuş/yırtık etiketi görmezden gelmek: Okunamayan etiket, olmayan etiket kadar tehlikelidir.
  • Sinyal kelimesini önemsememek: "Dikkat" ile "Tehlike" arasındaki fark, depolama ve KKD seviyesini belirler.
  • SDS ile etiketi karşılaştırmamak: Tutarsızlık, güncel olmayan doküman veya yanlış lot işareti olabilir.
  • Piktogram sayısını tehlikeyle eşitlemek: Öncelik kuralı nedeniyle tek piktogram, birden çok kategoriyi temsil ediyor olabilir.

Bu hataların çoğu, doğru piktogram okuma alışkanlığı ve tedarikçiden güncel SDS/COA talebiyle ortadan kalkar.

Teklif ve doküman talebi

Yüksek Kimya olarak Bursa Kestel merkezli toptan hammadde tedarikinde; otomotiv, tekstil, ambalaj, deterjan-temizlik, boya-kaplama ve kozmetik sektörlerine ürün sağlarken her sevkiyata güncel SDS ve COA belgelerini eşlik ettiriyoruz. Ürün seçimi, doğru ambalaj, etiket ve doküman uyumu konusunda destek almak, fiyat teklifi veya MSDS/COA talebinde bulunmak isterseniz iletişim sayfamız üzerinden bize ulaşın veya +90 224 326 27 50 numaralı hattımızdan bizi arayın. İhtiyacınıza uygun ürün grubunu birlikte belirleyip, etiket ve güvenlik dokümanlarını eksiksiz şekilde iletelim.

İlgili Yazılar

Sık Sorulan Sorular

GHS ile CLP arasındaki fark nedir?

GHS (Küresel Uyumlaştırılmış Sistem), Birleşmiş Milletler'in kimyasalların sınıflandırma ve etiketlenmesi için oluşturduğu küresel çerçevedir. CLP ise Avrupa Birliği'nin bu çerçeveyi yasal olarak uygulamaya soktuğu tüzüktür. Kısacası GHS öneri niteliğindeki uluslararası modeldir, CLP ise onun AB'deki bağlayıcı yansımasıdır.

Türkiye'de kimyasal etiketleme hangi yönetmeliğe tabidir?

Türkiye'de kimyasalların sınıflandırılması, etiketlenmesi ve ambalajlanması SEA Yönetmeliği (Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik) ile düzenlenir. Bu yönetmelik büyük ölçüde AB CLP Tüzüğü ile uyumludur ve aynı GHS piktogramları, sinyal kelimeleri ile H/P cümlelerini kullanır.

Bir GHS etiketinde zorunlu olarak hangi bilgiler bulunmalıdır?

GHS/CLP etiketinde ürün tanımlayıcısı (madde/karışım adı ve gerekli CAS/EC numaraları), tehlike piktogramları, sinyal kelimesi (Tehlike veya Dikkat), tehlike (H) ifadeleri, önlem (P) ifadeleri ve tedarikçi bilgileri bulunmak zorundadır. Karışımlarda ilgili nominal miktar da eklenir.

Sinyal kelimesi 'Tehlike' ile 'Dikkat' arasındaki fark nedir?

Sinyal kelimesi tehlikenin ciddiyet düzeyini belirtir. 'Tehlike' (Danger) daha ciddi tehlike kategorileri için, 'Dikkat' (Warning) ise daha az ciddi kategoriler için kullanılır. Bir etikette yalnızca en yüksek düzeyi ifade eden tek bir sinyal kelimesi yer alır; ikisi birden bulunmaz.

TEKLİF & DANIŞMANLIK

Doğru hammaddeyi birlikte seçelim

Sektörünüze uygun ürün, ambalaj ve sevkiyat planı için ekibimiz tek arama uzağınızda.